Inleiding: voeding, sleutel tot de gezondheid van medaka’s
De medaka (Oryzias latipes) is een alleseter met relatief eenvoudige voedingsbehoeften, maar zijn vitaliteit en levensduur hangen rechtstreeks af van de kwaliteit en de verscheidenheid van zijn rantsoen. Evenwichtige voeding bevordert de schoonheid van de kleuren, de weerstand tegen ziekten en het welslagen van de voortplanting. Begrijpen wat medaka’s eten, hoe je ze voedert naargelang hun leeftijd en welke frequentie je aanhoudt, is essentieel voor elke kweker die mooie resultaten wil halen.
Droogvoer: de basis van de dagelijkse voeding
Droogvoer vormt de praktische basis van de voeding van medaka’s. Verkrijgbaar in verschillende vormen biedt het complete voeding en is het gemakkelijk te doseren en te bewaren.
Specifieke medakakorrels
Korrels die speciaal voor medaka’s zijn samengesteld, zijn de meest aanbevolen oplossing. Ze zijn zeer klein (microkorrels van 0,1 tot 0,5 mm) om bij de kleine bek van deze vissen te passen. Rijk aan dierlijke eiwitten (garnaal, vis, wormen), aan vitaminen en aan carotenoïden voldoen deze korrels aan alle voedingsbehoeften van volwassen medaka’s.
Bij de gerenommeerde merken horen Japanse reeksen zoals Hikari Médaka of de gespecialiseerde voeders Sera Micron. Deze korrels drijven of zinken langzaam, wat past bij medaka’s die vooral aan het oppervlak en in het midden van de waterkolom eten.
Vlokken voor kleine vissen
Fijne vlokken voor kleine tropische vissen kunnen ook worden gebruikt, op voorwaarde dat je ze fijn verkruimelt om ze aan de grootte van de bek van medaka’s aan te passen. Ze bieden een goede voedingsvariatie en zijn zeer smakelijk. Het nadeel is dat ze snel in het water uiteenvallen en de bak kunnen vervuilen als je er te veel van geeft. Geef alleen de hoeveelheid die je vissen in 2 tot 3 minuten kunnen opeten.
Levend voer: een troef voor de voortplanting en de kleuren
Levend voer levert een onvergelijkbare voedingsbijdrage en stimuleert sterk de jachtinstincten en de voortplanting. Het wordt vooral aanbevolen tijdens het paaiseizoen of om verzwakte vissen weer op krachten te brengen.
Artemia-nauplii
Artemia-nauplii (pas uitgekomen larven van Artemia salina) gelden als het ideale levende voer voor medaka’s. Zeer rijk aan eiwitten, essentiële vetzuren en vitaminen zijn ze bijzonder geschikt voor jonge visjes en voor volwassenen in de voortplantingsperiode. Je kunt ze gemakkelijk zelf produceren uit artemiacysten: een eenvoudige uitbroedset, zout water en 24 tot 48 uur wachten volstaan. De nauplii worden daarna met zoet water afgespoeld voordat ze worden gevoerd.
Watervlooien
Watervlooien (Daphnia) zijn kleine kreeftachtigen die een uitstekende bron van eiwitten en vezels vormen. Ze hebben ook licht laxerende eigenschappen die constipatie helpen voorkomen bij vissen die te veel droogvoer krijgen. Medaka’s jagen er enthousiast op, wat uitstekend is voor hun gedragsstimulering. Je vindt ze in de dierenwinkel (vers, gevriesdroogd of bevroren) of kunt ze zelf kweken in een aparte bak.
Grindal (Enchytraeus buchholzi)
Grindal is een witte microworm van 5 tot 15 mm, ideaal voor volwassen medaka’s. Extreem rijk aan vet en eiwit moet hij met mate worden gegeven om overgewicht te voorkomen. Tijdens het paaiseizoen stimuleert twee tot drie keer per week voeren daarentegen doeltreffend het paaien. Het kweken van grindal is eenvoudig en kan in een plastic doos met vochtig schuim en havervlokken of volkorenbrood.
Ander levend en vers voer
Naast de klassiekers kunnen andere levende of verse voeders de voeding van je medaka’s af en toe verrijken:
- Raderdiertjes: ideaal voor zeer jonge visjes van minder dan een week
- Rode muggenlarven (gevriesdroogde chironomiden): met plezier gegeten, als aanvulling te gebruiken
- Tubifex: zeer geliefd, maar voorzichtig te gebruiken (risico op ziekten als ze in de natuur worden gevangen)
- Moina: alternatief voor watervlooien, nog kleiner, perfect voor jonge visjes
Voederfrequentie naargelang de leeftijd
De frequentie van de maaltijden varieert naargelang de leeftijd en grootte van de medaka’s:
- Jonge visjes (0 tot 3 weken): 4 tot 6 maaltijden per dag in zeer kleine hoeveelheden. Geef de eerste 5 dagen de voorkeur aan raderdiertjes, daarna vers uitgekomen artemia-nauplii en poeder van hardgekookt eigeel
- Jongen (3 weken tot 2 maanden): 3 tot 4 maaltijden per dag. Microkorrels, artemia-nauplii, watervlooien
- Volwassenen (ouder dan 2 maanden): 2 maaltijden per dag, ochtend en avond. Een mengsel van droogvoer en 2 tot 3 keer per week levend voer
De gouden regel is nooit meer te geven dan je vissen in 2 tot 3 minuten kunnen opeten. Niet opgegeten restjes vergaan en verslechteren de waterkwaliteit.
De wekelijkse vastendag
Een praktijk die beginners vaak verwaarlozen maar die zeer heilzaam is, is de wekelijkse vastendag. Je medaka’s één keer per week niet voeren laat hun spijsverteringsstelsel zich volledig legen, voorkomt zwaarlijvigheid en vermindert de organische belasting in de bak. Gezonde volwassen medaka’s verdragen 24 uur zonder voedsel heel goed, vooral als hun bak algen en micro-organismen bevat waaraan ze spontaan kunnen knabbelen.
Deze voederpauze wordt vooral aanbevolen in de winter, wanneer de temperatuur daalt en de stofwisseling van de vissen vertraagt.
Conclusie
Gevarieerde voeding, zorgvuldig gedoseerd en aangepast aan de leeftijd van je medaka’s, is het geheim van een bloeiende kweek. Combineer kwaliteitsvoer, zoals voer voor medaka’s, met regelmatige giften levend voer voor vissen om vitale, goed gekleurde en voortplantingsgerede dieren te krijgen. Een wekelijkse vastendag vult deze voederroutine aan om je vissen op lange termijn in uitstekende conditie te houden.